158 Tanach: de Joodse Bijbel in Nederlandse vertaling met de Hebreeuwse grondtekst

Tanach: nieuwe Hebreeuwse-Nederlandse bijbeleditie
Op 19 april a.s., tijdens een bijeenkomst in het Joods Historisch Museum,werd het eerste exemplaar
van de Tanach: de Joodse Bijbel met de Hebreeuwse grondtekst en de tekst van De Nieuwe
Bijbelvertaling overhandigd aan de burgemeester van Amsterdam, dhr. Job Cohen.

Tweetalig
Tanach bevat alle Joodse bijbelboeken. Naast de Hebreeuwse bijbeltekst staat De Nieuwe
Bijbelvertaling afgedrukt. De uitgave zal goed gebruikt kunnen worden voor de lezingen in de
Joodse eredienst en ook voor Bijbelstudie. Dan is het wenselijk om de Hebreeuwse grondtekst en
de Nederlandse vertaling in één uitgave naast elkaar te hebben.

Verschillen
De tekst van De Nieuwe Bijbelvertaling is bijna zonder wijzigingen overgenomen. Een paar
verschillen is er: in de indeling en de volgorde van de bijbelboeken, in de spelling van namen en in
de Godsnaam. Het meest in het oog springende verschil is dat de Hebreeuwse Godsnaam JHWH
niet wordt weergegeven met ‘de HEER’ maar met ‘de EEUWIGE’. In de Joodse traditie wordt
deze weergave van de Godsnaam algemeen gebruikt.

T-N-CH
Wat verder opvalt, is de naam van het boek: Tanach. T-N-CH is de afkorting van de woorden Tora
(de vijf boeken van Mozes), Neviiem (de Profeten) en Chetoeviem (de geschriften), de boekdelen
waaruit de Hebreeuwse Bijbel is opgebouwd. Om deze afkorting te kunnen uitspreken, worden er
klinkers tussen gezet. Daardoor ontstaat het woord Tenach of Tanach.

De laatste complete Nederlands-Hebreeuwse uitgave van de Joodse Bijbel stamt uit 1868. Daarin
staat de Statenvertaling afgedrukt naast de Hebreeuwse grondtekst. In 1970 verscheen een
tweetalige editie met de vertaling van Jitschak Dasberg, maar die bevat niet alle bijbelboeken.

Omslag
De omslag van de uitgave is ontworpen door de grafisch ontwerper Victor Levie, wiens werk vele
malen bekroond is. De letters staan in het Hebreeuws en worden dus gelezen van rechts naar links.
De letters T N CH staan niet naast elkaar, maar CH staat er onder. Daarmee wordt de drieslag
duidelijk van de uitgave: Tora, Profeten en Geschriften. In de toekomstige uitgave sluiten de
schutbladen mooi aan, doordat ze enkele blauwe strepen hebben die de associatie opwekken van
een talliet (gebedsmantel).

Sja’ar
De complete uitgave van de Tanach: de Joodse Bijbel met de Hebreeuwse grondtekst en de tekst
van De Nieuwe Bijbelvertaling is de vrucht van de gezamenlijke inspanning van het Nederlands
Bijbelgenootschap (NBG) en de Joodse stichting Sja’ar. De stichting Sja’ar is gelieerd aan het
Verbond van Liberaal-Religieuze Joden in Nederland. Met meer dan 1500 gezinnen, negen kehillot
(gemeenten) en zes rabbijnen is het verbond actief in alle aspecten van modern Joods leven en de
niet-Joodse samenleving. Toen het verbond werd benaderd om deel te nemen aan de publicatie van
Tanach, werd deze uitnodiging met genoegen aanvaard en werd de Stichting Sja’ar gevraagd het
project te leiden.